RSS  

 سرپرست و هدايت گروه
 
هدف از ارائه هدايت گروه دانستن وظايف يك سرپرست قبل از اجراي برنامه ، در حين اجراي برنامه و بعد از اجراي برنامه مي باشد. اين مسؤوليت در تيم و برنامه ها از اهميت ويژه اي برخوردار است. زيرا در واقع جان افراد هم در دست اوست به اين دليل كه تصميم گيرنده نهايي سرپرست تيم است و اوست كه برنامه را هدايت مي كند و همه افراد تيم ازتبعيت مي كنند
و همينطور نحوه اجراي برنامه چه از لحاظ كيفيت و كميت تا حدود زيادي به سرپرست بستگي دارد. و نتيجه گرفتن از برنامه نفرات تيم و خود سرپرست بدليل صرف هزينه و زمان مهم مي باشد. 
  نقطه اول
 
از لحظه اي كه برنامه به ذهن يك فرد مي رسد و با اجراي برنامه به عهده يك شخص گذاشته مي شود، مسؤوليت سرپرستي او نيز آغاز مي شود و شروع به برنامه ريزي و طراحي برنامه مي كند.
وظايف سرپرست به سه قسمت تقسيم مي شود :
- وظايف قبل از اجراي برنامه
- وظايف در حين اجراي برنامه
- وظايف بعد از اجراي برنامه
وظايف سرپرست قبل از اجراي برنامه
قبل از طراحي برنامه بايد هدف از اجراي آن مشخص گردد و طبق آن برنامه ريزي گردد. هدف از اين گونه طراحي ، سازماندهي و انجام پيش بيني هاي لازم جهت اجراي موفقيت آميز و لذت بخش يك برنامه كوهنوردي و اجتناب از خطرات بالقوه كوهستان مي باشد.
مي توان 3 عامل اصلي را براي طراحي و برنامه ريزي در نظر گرفت :
1 – طبقه بندي افراد
2 – طبقه بندي برنامه
3 – هزينه برنامه
1 – طبقه بندي افراد :
تمام افرادي كه خواهان شركت در برنامه هستند را مي توان طبقه بندي نمود. پس از طبقه بندي و با توجه به تواناييها مي توان براي صعود ديواره اي بلند نفرات را انتخاب كرد و يا راهپيمايي چند ساعته در دشتي سرسبز و صعود قلهاي را پيشنهاد نمود. يك سرپرست مي تواند برنامه را طبق افراد شركت كننده تعين و طراحي كند و يا بعد از تعيين برنامه، نفرات خود را براي برنامه طبق طبقه بندي آنها مشخص سازد.
واقع گرايي در طراحي و اجراي برنامه هاي كوهنوردي اصلي انكارناپذير است. نبايد تحت تأثير احساسات به منظور تأمين نظر دوستان، تسليم خواستهاي غيرمنطقي شده و تصميم گيري نمود. برخي گذشتها و يا بلند پروازي هاي غيرمعقول مي توانند خطر آفرين باشند. توجه كافي به قابليتهاي افراد علاوه بر تضمين سلامتي و موفقيت تيم، تجربه اي خوشايند و الگويي صحيح از يك صعود برنامه ريزي شده در ذهن تك تك شركت كنندگان به يادگار باقي خواهد گذارد.
مي توان افراد را بر حسب موارد زير طبقه بندي نمود:
الف) تجربه
ب) توان (روحي و جسمي)
ج) مسؤوليت پذيري
الف) تجربه
استمرار در كوهنوردي مي تواند باعث افزايش تجربه گردد. بديهي است هوش ، دقت نظر مطالعه و تبادل نظر با ديگر كوهنوردان و افراد با تجربه مي تواند اين روند و سرعت بخشد.
نبايد فراموش كرد كه هميشه ميزان تجربه هر كوهنورد ؟؟ و حتي سالهاي فعاليتش رابطه مستقلي ندارد بلكه كميت و كيفيت برنامه هاي موفق اجرا شده توسط وي و همچنين عملكردش در برنامه هاي گذشته و حال بهترين شاخص تجربه اوست.
ب) توان :
توان به معناي فعليت اجراي برنامه را مي توان به 2 قسمت تقسيم كرد.
توان روحي – توان جسمي
ب) توان :
توان به معناي فعليت اجراي برنامه را مي توان به 2 قسمت تقسيم كرد.
توان روحي – توان جسمي
2 – طبقه بندي برنامه ها :
برنامه هاي كوهنوردي داراي تقسيماتي است و يك سرپرست براساس اين تقسيم بندي برنامه خود را طراحي كند.
الف)‌مدت زمان اجرا
ب) فصل
ج) دشواري و سختي مسير(آشنايي با منطقه)
الف)مدت زمان اجرا:
زمان بندي و مدت زمان مورد نياز اجراي هر برنامه اي را مي توان تخمين زد. اگر در محاسبات دقت نكنيم احتمال دارد در اجراي برنامه با كمبود وقت و زمان موجه شده، مجبور شويم برنامه را ناتمام رها كرده، باز گرديم. تخمين مدت زمان برنامه مي تواند از اهميت خاصي برخوردار باشد. زيرا بر اساس آن مي توانيم مقدار تداركات لازم را با خود در برنامه ببريم و براي استفاده روزانه برنامه ريزي كنيم و همينطور نفرات خاص خود را تعيين كنيم. هر قدر مدت زمان اجرا و تعداد روزها افزايش مي يابد. نياز به پزشك و امكانات درماني و نيز برخي امكانات خاص نيز بيشتر مي شود.
ب) ارتفاع :
تنوع قلل، ارتفاعات گوناگون و شرايط اقليمي مختلف كه بر آنها حاكم است، كوهنوردان را در ملزم مي سازد تا بر حسب توانايي تكنيكي (تيمي و فردي) و امكانات و ابزاري كه در اختيار دارند، برنامه ريزي نمايند.
با افزايش ارتفاع دما، اكسيژن و فشار هوا كاهش يافته و صعود دشوارتر مي شود. به همين دليل بهتر است قبل از اقدام به صعود قلل مرتفع، صطح خود را در ارتفاعات كمتر و شرايط سهلتر محك زده و با آگاهي بيشتر نسبت به توانائيهاي خويش، عازم مناطق مرتفع شود.
نبايد فراموش كرد كه در ارتفاعات هميشه محاسبات قبلي درست از آب در نمي آيد. چون در كوهستان تغييرات دما و شرايط جوي شديدتر و سريعتر است و معمولاً آنها كه خود را آماده ساخته اند، سالمتر و موفقترند.
ج) فصل :
اطلاع از شرايط مختلف فصلهاي سال و تأثير آن بر كوهستان از لحاظ شرايط جوي، اختلاف دما و بارشها و همچنين اطلاع از مسيرهاي صعود در فصول مختلف از وظايف مهم يك سرپرست است كه با توجه به آنها و محدوديتي كه بوجود مي آورند. برنامه ها را طراحي كند و د رحين اجرا از آن موارد براي اجراي موفق برنامه استفاده كند.
معمولاً مسيرهاي صعود در تابستان و زمستان متفاوت هستند مسيري كه در تابستان يك ساعته به سادگي طي مي شود. برفكوبي پرحجم و چند ساعته زمستانه، مي تواند آن را تبديل به مسيري وقت گير و بسيار دشوار و خسته كننده نمايد. يال وسيعي كه چمنزاري زيبا آن را پوشانده در زمستان مي تواند مستعد ريزش بهمن باشد نبايد فراموش كرد كه هميشه تابستان ساده ترين و بهترين فصل صعود كوه تفتان و يا سنگنوردي در بيستون به لحاظ گرماي طاقت فرسا و كمبود آب مثال بارزي بر اين مدعا است.
د) دشواري و سختي مسير (آشنايي با منطقه) :
به لحاظ ساختاري قلل، رشته كوهها و مناطق مختلف، دشواري صعود يكساني ندارند. صعود يك كوه ممكن است از مسيري بسيار سهل و الوصول باشد و از جهتي ديگر نياز به زمان بيشتر ،‌سنگنوردي و يا در زمستان به لحاظ تشكيل بهمني بزرگ بسيار دشوارتر و خطرناك تر باشد.
عزيمت به منطقه و شناسايي مسير مورد نظر از محل و يا يال نزديك به آن در زمان مناسب عكسهاي شناسايي، گزارش برنامه هاي مكتوب، نقشه و كروكي منطقه و مسير كسب اطلاعات از كوهنورداني كه قبلاً به منطقه رفته اند پيش نياز برنامه ريزي سرپرست براي يك برنامه كوهنوردي است. در واقع بهتر است كوهنورد قبل از اقدام به صعود تا حد امكان مشكلات و محدوديتهاي مسير را شناسايي كرده و بداند با چه مسائلي مواجه خواهد شد. يقيناً شناخت مسير و منطقه، عملكرد كوهنوردي را بهبود بخشيده و او را از لحاظ رواني قويتر مي كند و قادر مي سازد تا در زمان بروز مشكلات و خطراتي مانند هواي خراب، گم كردن مسير ، حوادث و ... ايمن ترين و ساده ترين راه را انتخاب نموده و صحيح ترين تصميم را بگيرد. به لحاظ دشواري و يا شرايط خاث برخي از مسيرها نمي توان تعداد نفرات را به دلخواه مشخص نمود و مشكلات صعود، محدوديتهايي را به گروه ديكته مي كند در صعود با طناب يك گروه 2 نفره سريعتر از گروه 3 نفره صعود مي كند. برنامه اي كه نياز برفكوبي زيادي دارد، 4 نفر راحتتر از يك گروه 2 نفره برفكوبي مي كنند و ...
3 – هزينه برنامه :
معمولاً هزينه با مدت برنامه رابطه مستقيم دارد. مهمترين مواردي كه هزينه هاي هر برنامه اي را تعيين مي كنند عبارتند از :
الف) تداركات
ب)‌حمل و نقل اعضاء و بارها
ج) وسايل خاص
الف)تداركات
در برنامه هاي كوتاه مدت يكي دو روزه شايد اين مورد خيلي مهم جلوه نكند اما با افزايش روزهاي برنامه به يك يا چند هفته بطور قطع در هزينه و موفقيت تيم تأثير مي گذارد. تداركات مي بايد بر حسب فصل و شيوه صعود تهيه گردد.
كم بودن تداركات نسبت به مدت زمان برنامه و نيز ناقص و يا نامرغوب بودن آنها مي تواند به برنامه و يا گروه آسيب رساند و جلوي موفق اجرا شدن برنامه را بگيرد. به طور مثال اگر مقدار مواد غذايي زودتر از موعد مقرر اتمام برنامه تمام شود و يا اگر در زمستان كبريتها از نوع نامرغوب انتخاب و خريداري شوند و يا خوب عايق بندي نشده و مرطوب شوند حتي با وجود هواي خوب و شرايط عالي همراهان صعود را با مشكل جدي روبرو خواهد كرد. مي توان در برخي مي توان در برخي برنامه ها مقداري از تداركات را قبل از اجراي برنامه و در شهر تهيه كرد و بقيه را در حين اجراي برنامه از شهرها، روستاها يا عشاير منطقه تهيه كرد.
انتخاب مناسب مواد غذايي با توجه به مدت زمان برنامه، فصل دشواري و نيز در صورت امكان تقريباً متناسب با ذائقه اكثريت گروه مي تواند در تأمين صحيح انرژي افراد مؤثرباشد و تا حدودي جلوي فشار زياد ناشي از تلاش جسماني شديد در ارتفاع و سرما را بگيرد.
و نيز سرپرست برنامه بهتر است از وارد بودن نفرات در شيوه استفاده از برخي وسايل تداركاتي و عمومي مانند چادر،چراغهاي خوراكپزي و روشنايي و غيره كه در برنامه مي تواند آسيب رسان باشند، مطمئن شود.
ب) حمل و نقل اعضاء گروها و بارها
توجه به ساعات حركت وسايل نقليه عمومي بين شهري اعم از اتوبوس، ميني بوس، قطار و هواپيما مي تواند در انتخاب بهتر وسيله حمل و نقل و ايجاد تناسب و تعادل بين بين وقت و هزينه راهنماي خوبي باشد. در برخي موارد تعداد زياد نفرات هزينه را كاهش مي دهد. به طور مثال زماني كه گروه محدوديت زماني دارد و يا منطقه فاقد سرويس عمومي بوده و نياز به كرايه نمودن وانت، جيپ و يا ميني بوس باشد.
معمولاً حجم بار برنامه هاي بلند مدت آنقدر است كه نفرات گروه ترجيح مي دهند از باربران محلي كمك گرفته و يا با چهارپاداران وارد معامله شوند.
ج) وسايل خاص
برخي وسايل جزو وسايل كوهنوردي حساب نمي شوند. مانند يخدان حمل مواد غذايي، قابلمه بزرگ و غيره كه گروه مي بايد آنها را تهيه كند. برخي ديگر بر حسب اجراي برنامه ها نياز به وسايل خاص دارد مانند تور و يا چادر مخصوص ديواره هاي بلند، طناب ثابت و ... به طور كلي مي توان وظايف سرپرست را قبل از اجراي برنامه به صورتش خلاصه كرد.
1 – تعيين هدف برنامه
2 – طراحي و برنامه ريزي
3 - شناسايي منطقه مورد نظر
4 – پيش بيني مدت زمان اجراي برنامه
5 – تعيين نفرات شركت كننده در برنامه
6 – تعيين مسؤول تداركات و مسؤول فني و در صورت لزوم بخري مسؤوليتهاي ديگر (مسؤول مالي ، امداد ، راهنما و ..)
7 – تعيين نوع وسيله نقليه
8 – آگاه ساختن مسؤولين گروه يا والدين و دوستان از كم
9 - تشكيل دادن يك يا چندين جلسه هماهنگي
10 – در صورت لزوم اجراي برنامه تمريني
11 – اطلاع از وضعيت آب و هوايي در طول اجراي برنامه
12 – تخمين هزينه برنامه و بهينه سازي
13 – كنترل تداركات برنامه و نيز وسايل فني
14 – اگر براي برنامه وسيله نقليه اي كرايه شده كنترل و اطمينان حاصل كردن از وضعيت فعلي آن و پيش بيني هاي لازم براي جاده ها
15 – اطلاع سرپرست از برخي مسائل افراد تيمش بخصوص بيمارها
 
 

  وظايف سرپرست در حين اجراي برنامه
 
بديهي است كه بخش مهم وظيفه يك سرپرست از لحظه اجراي برنامه آغاز مي شود. البته اين بدان معنا نيست كه بخش قبلي از اهميت كمتري برخوردار است هرچه يك سرپرست قبل از اجراي برنامه پيش بيني هاي لازم را كرده باشد و برنامه را به شكل خوبي طراحي كرده باشد در حين اجراي برنامه از فشار كمتري برخوردار است و مي تواند به راحتي برنامه ريزي خود را به اجرا درآورد و اين قسمت از آن جهت مهم است كه از اين لحظه به بعد جان و سلامتي افراد گروه تا حدود زيادي در دست سرپرست است و نيز بتواند برنامه اش را طبق برنامه ريزي قبلي و موفق اجرا كند.
- در آغاز برنامه اوضاع روحي و جسمي نفرات و همچنين كوله و وسايل آنها و نيز وسايل عمومي را بايد كنترل كرد تا در حين اجراي برنامه مورد و يا مشكلي براي گروه پيش نيايد.
- آگاهي از كل اوضاع در حال جريان و كنترل آنها مي تواند جلوي خسارتهايي به برنامه را بگيرد.
- در برخي موارد گرفتن راهنماي محلي و با خبرشدن از اوضاع كنوني منطقه ضرورت پيدا مي كند ولي هميشه نمي توان به گفته ها و اطلاعات محليان اطمينان كرد به خصوص از بابت زمان بنديهاي برنامه ما در عين حال بايد به عقايد و رسوم آنها احترام گذاشت و افراد گروه را از اين بابت توجيه كرد.
- مسيريابي و شناسايي معابر از روي نقشه و اطلاعات قبلي گاه در برنامه ضرورت پيدا مي كند و ازآن جهت يك سرپرست بايد به اين فنون آگاهي داشته باشد.
- پيدا كردن محلهايي مناسب براي زمانهاي استراحت و نيز شب ماني و كمپينگ در احياي انرژي و رفع خستگي گروه مؤثر است و نيز تنظيم زمانهاي استراحت به موقع و كنترل آنها در اين مورد نقش مهمي را داراست.
- انتخاب صحيح نفراتي براي مسؤوليت جلوداري و عقب داري گروه بدين صورت كه اين نفرات از افراد برجسته و قوي گروه باشند تا بتوانند ريتم مناسبي براي حركت گروه بوجود آورند و نيز اين امكان را به سرپرست بدهند تا نظم خوبي براي تيم بوجود آورد و بتواند ابتدا و انتهاي گروه را كنترل نمايد.
- نظرات بر كار مسؤوليتي كه براي برنامه تعيين شده ، اعم از جلودار، عقب دار، مسوول فني، تداركات، مالي ، گزارش نويس و ... از وظايف مهم سرپرست است.
- يك سرپرست بايد در طول برنامه اطلاع دقيقي از وضعيت روحي و جسمي افراد داشته باشد و نيز از وضعيت امكاناتي آنها از بابت كوله، مواد غذايي و آشاميدني ها و ... با خبر باشد تا در موقع لزوم تدابير لازم را به كار برد.
- سرپرست يك تيم مي تواند اين توانايي را داشته باشد كه درگروه خود بين افراد ارتباط برقرار كند و نيز اگر خود سرپرست بتواند اين ارتباط را بين خود و اعضاء قوي تر سازد در كيفيت اجراي برنامه تأثير مثبت خواهد گذاشت.
- ايجاد نظم و هماهنگي و كنترل ريتم حركت گروه و نظارت بر حركت فرد و جلوگيري از پراكندگي آنان بهترين صعود را بوجود خواهد آورد - برخورد مناسب سرپرست با افراد گروه بر روحيه تيم تأثير بسياري خواهد داشت. هر عكس العملي از جانب او در نظر افراد جلب توجه خواهد كرد مانند چهره ي شاد ، عبوس ، نگران، گرفته و يا آرام و .... كه تيم بر آن تأثير مي گيرد و احساس شادماني، نگراني ، دلهره ويا آرامش خاطر را در گروه مي تواند بوجود آورد به خصوص در موقع دشوار و خطرناك توان روحي وجسمي افراد ممكن است تقليل يابد نقش سرپرست در اين مورد بسيار مهم خواهد بود و تعيين كننده تشويق ها و روحيه دادن ها و آرام كردن گروه در مواقع بحراني باعث خواهد شد تيم سلامت و شاداب برنامه را به اتمام رساند. وظايف سرپرست بعد از اجراي برنامه معمولاً وظايف سرپرست با خاتمه برنامه تمام نمي شود، بلكه برخي كارها است كه بعد از اجراي برنامه سرپرست بايد بدانها توجه داشته باشد. دادن گزارش برنامه با نقشه و كروكي دقيق و با پيگيري كار نويسنده گزارش برنامه به گروه از آنجمله است.
پيكيري موارد مالي و برخي تصميمات در باب آنها و نيز برخي تداركات باقي مانده اطلاع حاصر كردن از اوضاع و سلامت افراد بعد از خاتمه برنامه پيگيري وسايل فني و عمومي برنامه و كنترل كردن آنها و بازگرداندنشان به گروه و يا صاحبانشان در صورت تمايل برگزاري جلسه پيشنهادات و انتقادات و بحث در مورد برنامه و ...
بنابراين مي بينيم كه چه مسئوليت سنگيني برعهده سرپرست برنامه قرار دارد. ولي از هنرهاي يك سرپرست اين است كه بتواند برخي مسؤوليتها را به شكل صحيحي بين نفرات گروه تقسيم كند و خود مانند يك مدير بر كار آنها نظارت و كنترل داشته باشد و به آنها جهت و سود دهد. افرادي كه براي مسؤوليت ها برگزيده مي شوند بايد هر لحظه سرپرست برنامه را در جريان كارها قرار دهد و گزارشي در اختيار سرپرست قرار دهد تا او بتواند طبق آنها برنامه بايستي آمار كامل و دقيق تداركات را بداند و سرپرست را در جريان آن قرار دهد و نيز تهيه تداركات برنامه بايد زير نظر سرپرست باشد و براي استفاده از آنها و تعيين مقدار سهميه روزانه (به خصوص غذايي) در طول مدت برنامه با سرپرست هماهنگي كند.
د ر حين صعود در صورت برخورد با مسيرهاي فني ، مسؤول فني برنامه مسؤوليت تيم را به عهده مي گيرد. بديهي است خود سرپرست مي توان مسؤول فني هم باشد. ممكن است سرپرستي بخواهد تمام مسؤوليتها را خود به عهده بگيرد در اين صورت سرپرست بايد از تبحر خاصي برخوردار باشد تا بتواند هم از عهده مسؤوليتهايش برآيد و همچنين وظيفه سرپرستش را خوب انجام دهد ولي اگر غير اين باشد خستگي و فشار شديدي را بايد تحمل كند كه اين باعث مي شود تمركز روي برنامه از بين برود و كنترل برنامه با مشكل مواجه شود و در برخي مواقع با خطر روبرو شود. برگزيدن كمك سرپرست مي تواند كمك و مشاور خوبي براي سرپرست باشد و نيز اگر احياناً اتفاقي براي سرپرست تيم رخ دهد تيم دچار مشل نشود و فردي وجود داشته باشد كه اين مسؤوليت را به عهده بگيرد.
در بعضي موارد آزاد گذاشتن برنامه و افراد مي تواند در جذابتر كردن برنامه رأي نفرات مؤثر باشد به شرطي كه سرپرست توانايي كنترل و جمع و جور كردن آن را داشته باشد. بديهي است كه اين مورد در شرايط خوب برنامه و منطقه امكان پذير است و همين مورد در شرايط دشوارتر مانند مه، مسيرهاي صخره اي و يا بهمن خيز مي تواند جان افراد را به خطر اندازد.
حال با توجه به آنچه گفته شد، مي توان خصوصيات يك سرپرست را به طور خلاصه به صورت زير بيان كرد:
- آشنايي با اصول ابتدايي كوهنوردي و سنگنوردي و يخ و برف و همچنين گذراندن برخي دوره ها از جمله جهت يابي، هواشناسي، خطرات كوهستان، نقشه خواني ، تغذيه ، كمكهاي اوليه و ...
- كنترل رواني و روحي خود در طول برنامه
- تجربه شركت در چندين برنامه كوهنوردي
- اخلاق
- شناخت از خود (نقاط قوت و ضعف جسمي ، روحي و ...)
- انعطاف پذيري مشورت با افراد و يا برخي از آنها و تصميم گيري نهايي توسط خودش، اصرار نورزيدن بي مورد بر اجراي كامل برنامه در صورت غيرممكن بودن و يا خطر ريسك ننمودن
- در هنگام خطر خونسرد، قاطع و سريع باشد
- بايد آمادگي تحمل سخت ترين شرايط را داشته باشد
- واقع گرايي و تابع احساسات نشدن
- برخوردار بودن از توانايي روحي و جسمي بالا
- تا حدودي توان خلاقيت و مدير و مدبر بودن و قدرت كنترل
- قابليت پذيرش انتقاد و يا پيشنهاد از جانب افراد گروه
- در آخر بايد اين مورد را در نظر بگيريم كه هميشه نمي توان يك سرپرست كامل بود و امكان خطا و اشتباه وجود دارد و نبايد به خود غره شد و برنامه هايي اجرا كرد و افرادي با خود برد كه از حد توان ما خارج است بايد حد و حدود تواناييهاي خود را بدانيم و آن را قبول كنيم و برطبق آن برنامه ريزي كنيم،زيرا اگر خداي نكرده اتفاقي در برنامه اي كه ما سرپرست آن هستيم بيفتد موجب پشيماني ها و مسائل جبران ناپذيري خواهد شد،‌چه بسا كه كوهنوردان خوبي به همين دلايل كوهنوردي را كنار گذاشته اند. 

 www.irib.ir
 

  «اكوسيستم كوهستان و راههاي حفاظت از آنها»
 
كوهها چه نقشي در زندگي انسان دارند؟
ما همه فرزند كوهستانيم چه در ساحل دريا، چه كيلومترها دور از كوهستان و چه در مناطق كوهپايه اي زندگي كنيم زيرا ؟
- 80% آب شيرين جهان از كوهها تأمين مي شود.
- 50% مردم جهان از نظر آبي به آبخيزهاي كوهستان چشم دوخته اند.
- 28% جنگلهاي جهان در مناطقي كوهستاني قرار دارند.
- 5/1 سطح سيماي زمين را كوهها تشكيل مي دهند
- 10/1 جمعيت جهان در مناطق كوهستاني ساكنند.
- 3/1 مردم جهان از نظر جنبه هاي گوناگون (مانند : غله، معدن، چوب و برق) به كوهها وابسته اند.
- كوهها تأمين كننده حيات دشتها هستند.
- ماننده سدي در مقابل جريانات هوا قرار گرفته موجب تغييرات دما گرديده موجبات بارندگي در ارتفاعات را فراهم مي آورند.
- آخرين پناهگاه حيات وحش پرندگان مختلف مي باشد.
- محل رويش گونه هاي مختلف گياهان بخصوص گياهان دارويي است.
- مركز نشأت گرفتن تمدن ها و فرهنگهاي گوناگون به حساب مي آيند.
كوهها چه نقشي در زندگي يك كوهنورد دارند؟
براي يك كوهنورد كوهستان علاوه بر موارد فوق اهميت ويژه اي دارد، زيرا
- براي كوهنوردان استوديوم ورزشي محسوب مي شود.
- محل انس گرفتن با طبيعت مي باشد.
- محل تعليم استقامت و پايداري است.
- مركز راز و نياز با معبود به حساب مي آيد.
- محلي است كه انسان توان واقعي خود را درك كرده و ضعيف بودن خود را احساس مي كند.
- شنيدن صداي باد و اب روح كوهنورد را صيقل مي دهد.
- استواري و پايداري كوه، كوهنورد را به داشتن اراده قوي دعوت مي كند، و جان كلام اينكه «روح كوهنورد در كوهستان قرار دارد»
با اين حساب مي توانيم بگوئيم وظيفه كوهنورد در مقابل كوهستان بسيار سنگين است پس ما بايد در حفاظت از محيطهاي كوهستاني بيشتر از افراد غيركوهنورد بكوشيم.
اما چگونه ؟
نخست بايد اكوسيستم كوهستان را بشناسيم و سپس راههاي حفاظت از آن را پيدا كنيم.
 

  اكوسيستم چيست؟
 
اكوسيستم كه مترادف آن زيست بوم مي باشد عبارت است از مجموعه تشكيل شده عوامل موجود در يك محيط كه در كنار هم قرار گرفته و وضعيت خاصي را بوجود مي آورند. اطلاق مي گردد اين عوامل ممكن است انسان ساير موجودات زنده آب و هوا، خاك ، سنگ و پوشش گياهي باشد.
اكوسيستم هاي مختلفي تعريف شده كه عبارتند از اكوسيستم كوهستان جنگل، كوير، تالاب و ...
پس نتيجه مي گيريم هر كدام از عوامل موجود در اكوسيستم كوهستان چقدر در تغيير اكوسيستم مي تواند مؤثر باشد و متأسفانه اكثر تغيير از جانب انسان و آن هم در جهت بهبود اكوسيستم بلكه در تخريب آن انجام مي گيرد.
چرا اكوسيستم كوهستان حساس، آسيب پذير و شكننده است؟
به دليل شكل فيزيكي و اكولوژي مناطق آسيب پذير محسوب مي شوند وجود شيب و قله ها و دره ها و يالها، وضعيت پيچيده اي را در اين محيط بوجود مي آورد.
ترميم پوشش گياهي تخريب شده در شيب هاي تند مشكل و بعضاً تقريباً غيرممكن است.
گاهاً ممكن است با چند قدم پيشروي در كوهستان شاهد تغيير آب و هوايي كاملاً متفاوت باشيم.
با گرفتن صدمتر ارتفاع گوئي صد كيلومتر عرض جغرافيايي را طي كرده ايم و بطور متوسط يك درجه از دماي هوا كاسته مي شود.
هر يك جبهه هاي مختلف كوه به علت قرار گرفتن در وضعيت خاصي داراي آب و هواي پوشش گياهي، درجه حرارت ويژه مي باشد با جابجا كردن حتي يك سنگ اكوسيستم موجود كوهستان به هم مي ريزند در ارتفاعات عمر فصل رويشي كوتاه و فقط گياهاني قادر به ادامه حيات هستند كه از قدرت انطباق بالايي برخوردار مي باشند.
شرايط متغير و متضاد آب و هوائي و تغييرات در ارتفاع همگي باعث مي شوند كوچكترين دخالت منجر به تخريب شديد اين مناطق گردد. بعلت حضور شرايط سانحه خيزي و آسيب پذيري جوامع كوهستاني نيز به همان نسبت ؟؟ آسيب پذيرند.
تمام زيست بومهاي كوهستاني مشابه نيستند اما همه آنها چه در جنگلهاي استوائي، چه در سبزه زارهاي كوههاي آلپ و يا در امتداد جويبارهاي ناشي از يخچال هاي طبيعي دو چيز را با هم مشترك دارند:
ارتفاع و گوناگوني تغييرات سريع در ارتفاع شيب تند يا ملايم و زاويه تابش خورشيد تأثير عجيب و نفوذي باورنكردني روي دما، باد، رطوبت و تركيب خاك در فواصل كم دارد. اين تغييرات پيچيده و ظريف مجموعه هايي از حيات را به وجود مي آورند كه در هيچ كجا جز در يك ارتفاع يعني و در يك رشته كوه مشخص يافت نمي شود.
در ارتفاعات بالا گياهان و جانوران بومي ساز و گازهاي ويژه اي براي بقاي خود بوجود مي آورند. برخي گلهاي وحشي كوههاي آلپ براي مثال به طوري خود را با شرايط اطراف وفق داده اند كه در سايه يك صخره سنگ منفر و مجزا زندگي مي كنند. 
 

  اولين حركت هاي جهاني حفاظت
 
در سال 1992 سازمان ملل در كنفرانس كه به كنفرانس زيني معروف شد در شهر ريودوژانيرو برزيل در بخش 13 دستور كارا 2 توجه جهانيان را به آسيب پذير بودن اكوسيستم كوهستان معطوف نمود اين بخش به مديريت محيط هاي كوهستاني و توسعه پايدار كوهستانها اختصاص دارد و توصيه ها و دستورالعملهايي را به منظور محفاظت از اين نواحي ارائه مي نمايد. همچنين در اين بخش رسيدگي و توسعه اجتماعي اقتصادي جوامع كوهستاني ضرورتي فوري و حياتي تعريف شده است. بعد از كنفرانس ريو فعاليت ها و تلاشها از طرف كشورها و سازمانهاي دولتي و غيردولتي، به منظو راعمال مديريت صحيح در اين محيط هاي با ارزش شدت گرفت. يكي از اين اقدامات تشكيل سازماني بنام گردهمايي كوهستان مي باشد اين سازمان با ترتيب دادن نشست ها و كنفرانس هايي در كشورهاي مختلف در راستاي مبادله اطلاعات بين كشورهاي كوهستاني جهان و حمايت از توسعه پايدار نواحي كوهستاني گام برداشته است.
مهمترين اقدام گردهمايي كوهستان در سالهاي اخير تشكيل اولين اجلاس جهاني كوهستان است كه در خرداد 1379 در كشور فرانسه برگزار شد كه به مسائل مرتبط با اكوسيستم هاي كوهستاني پرداخت.
بنا به پيشنهاد و تأكيد طرفداران محيط هاي كوهستاني كه از سالها قبل انجام گرفته سازمان ملل متحد سال 2002 را سال بين المللي كوهها ناميده است. سازمان خواربار و كشاورزي(FAO) نهاد مسؤول همكاري با دولت ها سازمانهاي غيردولتي و ديگر سازمانهاي وابسته به سازمان ملل در اين زمينه است هدف كلي از اعلام سال كوهها افزايش آگاهي جهاني در مورد اهميت كوهها وضع زندگي مردم كوه نشين و كمك به توسعه پايار اين مناطق بوده است كه چند موضوع را تحت تعقيب قرار مي دهد.
الف – فراهم سازي وضعيت مناسب براي كوهها با تبليغ حفاظت آنها و پيشبرد توسعه پايدار در اين مناطق
ب – افزايش آگاهي در مورد اكوسيستم هاي كوهستاني و اهميت آنها در تأمين آب و بعضي از كالاهاي استراتژيك و خدمات
ج - تبليغ و دفاع از ميراث فرهنگي جوامع كوهستاني
د – توجه به درگيري ها در مناطق كوهستاني و كمك به پيشبرد صلح در اين مناطق يكي از شغل هاي اصلي اين سال مي گويد «ما همه مردمان كوهستانيم» و هدف از طرح اين شعار اين است كه بدانيم همه مردم وابسته كوه و تحت تأثير آنها هستند.
كوهها تأمين كننده آب شيرين جهان
مي دانيم 4/3 سطح كره زمين را آب فراگرفته كه از اين مقدار آب موجود روي زمين فقط 3/% قابل شرب مي باشند و از اين مقدار قابل شرب 2% بصورت كوههاي يخي غيرقابل دسترسي فقط 1% آب موجود قابل شرب و قابل دسترسي مي باشد كه بصورت چشمه ها و رودها جاري مي باشد درصد بيشتري از نزولات آسماني در ارتفاعات مي باشد كه يا بصورت رودجاري مي شود يا در كوه ذخيره مي شود كه ذخيره شدن يا بصورت نفوذ در داخل كوه مي باشد يا بصورت يخچالها برفچالها به مرور زمان ذوب شده و جاري گرديد و ادامه زندگي انسان و جانوران و گياهان مي شود.
به همين علت مي باشد كه كوهها را برجهاي آب نام گذاري كرده اند. تلفات آب در كوهستان به علت دماي پائين تر كمتر است و مقدار بيشتر از بارندگي تبديل به آب جاري مي شود يا به زمين نفوذ مي كند.
آب در كوهستانهاي بلند از كيفيت بهتري برخوردار مي باشد و به علت حركت در شيب قدرت پالايش بيشتري دارد. آب رودها به صورت طبيعي تصفيه شده و خطر آلودگي كمتري نسبت به آبهاي جاري در دشتها دارد. 
 

  عوامل تخريب چيست؟
 
الف) جاده سازي – با احداث جاده اي غيراصولي در محيط كوهستان زخمي ابدي بر سيماي زيباي كوهستان وارد مي شود.
در سالهاي اخير احداث جاده هاي كوهستاني حتي در ارتفاعات بسيار بلند بدون توجه به عوارض حاصله از آن با شدت انجام مي شود جاده سازي در كوهستان بايد از اصول خاصي پيروي نمايد در غير اينصورت عوارضي از قبيل جابجايي هاي سنگين اراضي به صورت لغزش و رانش را در پي خواهد داشت. حجم قابل توجه خاكبرداري در شيب مي تواند خسارات جبران ناپذير فراواني را بوجود آورد.
ب) چراي بي رويه – عدم تعادل دام و مرتع در سالهاي اخير كه تعداد دام به 3 برابر حد استاندارد رسيده فشار بيش از حد را به مراتع كوهستاني به ويژه در ارتفاعات وارد مي كند.
با توجه به كوتاه بودن دوره رشد گياهان در ارتفاعات بخاطر سرماي زياد چراي بي موقع توان رشد كافي را از گياهان گرفته و فقر پوشش گياهي را بوجود مي آورد و به تدريج پوشش به طرف تخريب پيش مي رود.
ج) تخريب جنگلها – تبديل جنگلها و مراتع كوهستاني به ارضي كشاورزي و مسكوني به دليل رشد سريع جمعيت از عوامل عمده تخريب جنگلها مي باشد با تراشيدن جنگل خاك با روش شسته شده و پوشش گياهي از بين رفته و صخرهها تمايل شده امكان ترميم طبيعت را از آن سلب مي كنيم.
د) معادن – افرادي جهت كسب درآمد با بدست آوردن مجوز به هر طريق ممكن با تمام لوازم و تجهيزات پيش رفته وارد معركه شده و ضربه هاي جبران ناپذيري را به اكوسيستم وارد مي كنند.
ه‍) گردشگري – رواج زندگي ماشيني در چند دهه اخير مردم را به صورت گردشگر به محيط هاي كوهستاني فراخوانده و هجوم بيش از حد آنها به طبيعت كوهستان آسيب هاي فراواني را مي رساند از جمله :
1 – تخريب پوشش گياهي بعلت حركت در خارج از مسيرهاي تعيين شده
2 – به جا گذاشتن زباله هاي تجزيه نشدني كه اين امر هم مي تواند چهره زيباي كوهستان را زشت نموده و هم آلودگي ح اصل از تجزيه زباله ها از محيط كوهستان را آلوده كرده كه به تبع آن محيط هاي دشت و شهر نيز آلوده مي شود لازم است بدانيم بعضي از زباله ها براي تجزيه شدن زمان بسيار طولاني را نيازدارد .مثل شيشه كه حدود يك ميليون سال آلومينيوم 1000 سال ظروف پلاستيك 150 سال و ظروف حلبي از قبيل ظرف تن ماهي و ظروف كنسرو ... و بعضي زباله ها بعلت اينكه مواد سمي و شيميايي خطرناكي دارند مضر اين مناطق بوده و هرگز نبايد مناطق كوهستاني رها شوند مثل باطري هاي فرسوده
3 – بازگشت از مسيرهاي شن اسكي كه به فرسايش سريع كوه كمك مي كند.
4 – ساخت دكه و رستوران در ارتفاعات كه به علت حضور گردشگران و نبودن متولي اين مناطق هر روز شاهد ازديا قارچ مانند اين اماكن مي شويم كه بيشترين ضربه را به اين محيط ها وارد مي كنند.
5 – استفاده از گون و شاخه درختان براي پخش غذا و دم كردن چايي از عوامل مهم تخريب محيط هاي كوهستاني محسوب مي شوند. 
 

  وظيفه كوهنوردان چيست؟
 
آگاهي دادن به ساير كوهنوردان و كسانيكه به عنوان گردشگر به مناطق كوهستاني مي آيند و هيچگونه اطلاعاتي ازاين محيط ها ندارند و اصولاً اهميت كوهها را نمي دانند و مطلع ساختن همه از اينكه كوهها چه نقشي در زندگي انسانها دارند.
 

اثر بي‌كربنات سديم در تمرينات سخت

در مراحلي از ورزش‌ها، انجام فعاليت سخت و شديد ضروري و گريزناپذير است مانند آخرين مرحله از مسابقات دو استقامت كه دونده مجبور است آنچه در توان دارد در اين قسمت به كار گيرد تا بتواند نتيجه رضايت‌بخشي كسب نمايد و يا در سنگنوردي و صعود فني يك طول طناب از سخت‌ترين قسمت مسير در پيش روي سنگ‌نورد قرار مي‌گيرد و او مجبور است بيشترين انرژي خود را در كمترين مدت صرف صعود آن قسمت نمايد. اين نوع فعاليت‌ها سبب تحليل عضلات و خستگي ورزشكار مي‌شود. در اين مقاله يك روش تحقيقاتي براي جلوگيري از اين خستگي زودرس به انجام رسيده كه در مجله پزشكي علوم و ورزش و تمرينات به چاپ رسيده ايت در اين مقاله خلاصه‌لي از اين تحقيقات انجام شده و پيشنهادهاي مربوط به آن به نظر خوانندگان مي‌رسد:

بر اساس آخرين تحقيقات انجام شده چنين نتيجه گرفته شده است كه بي‌كربنات سديم اثر كوتاه مدت در تمرينات شديد دارد. توضيح آنكه تمرينات شديد معمولاً در مدت چندين دقيقه انجام مي‌شود مانند تمرنيات سنگنوردي يا كوهنوردي كه هنگام صعود در يك مسير بسيار سخت در يك طول طناب كه بايد به يك متابوليسم قوي و يا سوخت و ساز بدتي قوي اميدوار بود. يعني افزايش فعاليت دروني عضله كه همراه با افزايش شرايط اسيدي عضله ك همانا اسيد لاكتيك است و با خستگي بدن همراه مي‌شود، لذا محققان اين بررسي را انجام دادند كه با افزايش بي‌كرنات سديم بر بدن آيا خون مي‌تواند شرايط قليايي بيشتر ايجاد كند تا كمك كند مقدار اسيد لاكتيك درون عضله را كاهش دهد. اما بايد قبلاً چند نكته اصلي را در نظر گرفت.

نحوه عمل آن براي كاهش وضعيت اسيدي عضله چگونه خواهد بود.

2- در تمرينات سطح بالا و سطح قهرماني اختلاف در اجراي عمل تقريباً كم و كوچك است بنابراين بررسي و تشخيص اين واكنش چگونه انجام مي‌شود.

3- مصرف نامناسب بي كربنات سديم سبب ناراحتي معده- اسهال و نفخ معده مي‌شود و شخص احساس راحتي نمي‌كند در نتيجه مقدار كارايي كوهنورد هنگام اجراي تمرينات سخت كم مي‌شود.

محققين در انگلستان، هلند و نيوزلند 15 دونده استقامت را براي رقابت در نظر گرفتند آنها كساني بودند كه در ميان تمرينات آموزشي خود تمرينات سخت و كوتاه مدت را نيز انجام مي‌دادند.

محققين به اين گروه پيشنهاد كردند 90 دقيقه پس از مصرف سه دهم گرم بي‌كربنات سديم در هر كيلو نسبت به وزن بدن تمرينات خود را آغاز كنند و آن‌قدر بدوند تا خسته شوند. در بررسي‌ها مشاهده شده آنهايي كه بي‌كربنات سديم استفاده كرده بودند زمان شروع فعاليت آنها تا خستگي از تمرينات شش درصد بيشتر از ديگر روش‌هاي تجويز شده براي افزايش قدرت بدني بوده است.

حال سوال اين است اگر بي‌كربنات سديم به داخل بافت عضلاني وارد نمي‌شود پس چگونه عمل مي‌كند كه شرايط اسيدي بدن را كاهش مي‌دهد. آنها پس از بررسي‌ها به اين نتيجه رسيدند كه بي‌كربنات سديم شرايط اسيدي سلولي را كه در اثر فعاليت و ايجاد اسيدلاكتيك به وجود آمده كاهش مي‌دهد.

لذا بايد به گونه اي عمل شود كه مايع بروي سلولي به حالت قليايي درآمده و در حالي كه داخل سلول حالت اسيدي (اسيد لاكتيك) دارد و بدن سعي مي‌كند بين داخل سلسول و خارج را به حالت موازنه درآورد تا حالت اسيدي آن كم شود و اين عمل به وسيله خروج ايون هيدروژن از سلول انجام مي‌شود. ايون‌هاي هيدروژ عامل اسيدي شدن محيط درون يا بيرون يك سلول است تا مايع درون يا برون سلول را اسيدي كند. پس با استفاده از بي‌كربنات سديم مي‌توان مقداري اسيدي درون سلول را كاهش داد تا عضله بتواند مقدار بيشتر فعاليت نمايد.

چگونه مي‌توان بي‌كربنات سديم تهيه نمود.

مي‌توان به اولين داروخانه محل مراجعه نمود و بي‌كربنات سديم تهيه كرد. ارزان‌ترين نوع آن به شكل پودر (جوش شيرين) است ولي اگر كوهنورد بخواهد اثر آن به آهستگي در بدن پخش شود كپسول آن بهتر است. در طي آزمايش، شخصي را در نظر گرفتند كه مقدار 3/0 گرم بر كيلوگرم بي‌كرنات نسبت به وزن بدن را كه تقريباً يك قاشق چايخوري پودر آن است داخل پنج ليوان آب حل كرده و در مدت30 دقيقه در حالي كه معده خالي بود به او خوراندند. نوشيدن اين مقدار مايع با معده خالي سبب شد كه ساعتي بعد آن شخص در شرايط نامناسب قرار گيرد. او اظهار داشت مانند يك پروانه احساس سبكي مي‌كند هرچند درد و ناراحتي معده مثل شخص مسوم را نيز به همراه دارد. مشكل اصلي آن بود كه احساس مي‌كرد كه آب بدنش را از دست داده است و وقتي پس از 90 دقيقه اثر آن در سنگنوردي آزمايش شد او مانند يك بچه گربه ضعيف و بي‌جان شده بود. بنابراين مي‌توان اين هشدار را در نظر داشت، پودر بي‌كربنات سديم را نبايد ناشتا و با معده خالي صرف نمود كه اثر معكوس آن بيشتر از اثر مفيد آن است. بنابراين بهتر است از كپسول آن استفاده كرد كه به آهستگي جذب مي‌شود و آن هم پس از صرف مقداري غذاي سبك و سپس 90 دقيقه پس از خوردن آن اقدام به تمرين‌هاي سخت كرد

و پايان یک عشق ..... 

http://mountain.blogfa.com/8411.aspx

 "  ... و باز به همان سوال همیشگی میرسم ما در آن بلندی ها در اعماق آن غار ها و بر روی آن لبه های خطرناك بدنبال چیستیم؟ دفترچه خاطراتم را ورق می زنم به متن زیر می رسم.. می اندیشم از بلندای سرد و توفانی قله آكونگاكوا تا اعماق تاریك و سرد غار پــــراو یك چیز همواره همراهمان بوده ..... خیال كشتی گرفتن با مرگ، پر كردن فاصله هـــــــــــمان دو نقطه ی كه گفـــتم:  فاصله بین مـــــــــرگ و  .....................................................  زنــدگــــــــــی!

 ......

 اما گاهي اين قصه ساده مي شود به سادگي و كوتاهي جمله اي كه هنوز آغاز نشده پايان مي يابد كه: طنابي گسست! پايي لغزيد ! بهمني فرو افتاد .و از جمع كسي كم شد ! به همين سادگي !!!!!! "

یخ نوردی درکویر

استارت اجرای صعود برروی دیواره های یخی دراستان یزد توسط تیم امداد کوهستان هلال احمردرتاریخ ۷/۵/۸۴زده شد

به دنبال اجرای برنامه های تیم بمنظورآشنایی وبررسی نقاط کوهستانی وحادثه خیزاستان درارتفاعات بیدخویدکه یکی ازمناطق سردسیر وبرفگیر استان می باشد(درزمستان برای اسکی وبرف بازی بسیار عالی)به یک دره عمیق وکم عرض برخوردیم که با توجه به سایه انداز بودن آن قسمت اعظمی از برفها نه تنها آب نشده بود بلکه به صورت دیواره های یخی درآمده بود که ارتفاع بعضی از نقاط آن به بیش از ۱۰متر می رسید .هفته بعد برای کار روی دیواره ها برگشتیم وبرنامه تاغروب خورشید ادامه داشت

اعضای گروه دراین برنامه : حسین سالاری -مجتبی سالاری -سید حسام الدین طباطبایی -ناصر چایی فروش - محمد حسینی - علی جمیدیان 

 فهرست وبلاگها باموضوع کوهنوردی    در سایت پرشین بلاگ

دریافت فایلهای جزوات آموزشی مربیگری وکارآموزی کمیته کوهنوردی فدراسیون

اسامی مربیان دارای مجوز آموزش 3ساله   سنگنوردی - کوهنوردی -یخ وبرف -غارنوردی

بیائید دعاکنیم برای کسانی که دل به صفاوزیبایی کوهستان

بسته اند وتمام مشکلات رادراین راه متحمل میشوند.

خدایا:

براراده ،دانش،عصیان ،بی نیازی،حیرت ،لطافت روح،شهامت

 ودوستی باتوکه آنرا دربالارفتن از کوههای بلند یافته ام بیفزای

مبارک باد حلول ماه مبارک رمضان

ونیزگرامی میداریم یاد نام غرور کوهنوردان ایرانی محمد اوراز

_{با حضور آقای توحیدپور  از مربیان رسمی فدراسیون وسازمان امدادونجات کشوراز استان اراک درمحل روستای منشاد ازتوابع شهرستان مهریز یک دوره کلاس کارآموزی امداد کوستان  باحضورکارآموزانی ازشهرستانهای مهریز واردکان به مدت سه روز تشکیل گردید دراین دوره کارآموزان با اصول مقدماتی  امدادونجات  از ارتفاع وفضاهای معلق وهمچنین حمل مصدوم از ارتفاع آشنا شدند....با تشکر ازمعاونت امدادونجات استان که میزبانی  برگزاری این دوره داشت}

آن هنگام که خسته وناامید ازدنیاومردمان

 هفت رنگش

 دل به خلوت بی انتهای کوه می سپاری

از صدای پای آب وشاخه های آفتاب 

 رمزوراز زندگی رادریاب

غم دل با کوه بگو

      که خدا

               نزدیک است...

داتنگي هايم رادر كوله بارم ميگزارم

وبه كوه ميروم

آنها را مي سپارم

به باد   به ابر     به پرنده

وقلبم را به سپيدي آب

درآيينه چشمه ساران

به تماشاي زندگي مي ايستم

وسرشار از عشق برميگردم

تا سرودهاي چگونه زيستن را

درگوشهاي كوچك كودكان سرزمينم

زمزمه كنم ......